Henüz 20 günlükken Kızılay Kan Merkezi’nden alınan kanda HIV virüsü buluşan Y.O.’nun eğitimiyle ilgili tartışmalar sürerken, AIDS ve HIV virüsü yeniden gündeme yerleşti. AIDS ile ilgili halk arasında bazı yanlış inanışlar halen yıkılmış değil. HIV virüsünün nasıl bulaştığını bilmek ondan korunmak için de büyük önem taşıyor.
HIV virüsü cinsel ilişki, kan ve anneden bebeğine olmak üzere üç yolla bulaşır.
Korunmasız cinsel ilişki ile bulaşır
Tüm bulaşmaların %80-85’i bu yolla olmaktadır. HIV kanda bulunduğu gibi erkeğin sperm sıvısında, kadının vajina salgısında da bulunur. Cinsel ilişki sırasında vagina, penis, anüs mukozası veya ağızdaki zedelenmiş doku ve çatlaklardan vücuda girerek; erkekten kadına, kadından erkeğe, erkekten erkeğe veya kadından kadına bulaşabilir. AIDS’ten başka cinsel ilişki ile bulaşan en önemli hastalıklar; bel soğukluğu (gonore), frengi (sifiliz) ve bulaşıcı sarılık (viral hepatit)dir.
Kan ile bulaşır
Tüm bulaşmaların %10-15’i bu yolla olmaktadır. AIDS hastasının ve taşıyıcısının kanında HIV bulunur. HIV’li kanla bulaşma çeşitli şekilde olur:
* Kontrolsüz kan nakli ile bulaşır.
* Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş; şırınga, iğne, cerrehi aletler, diş hekimliği aletleri, dövme aletleri, akupuntur iğneleri, jilet, makas gibi tüm kesici ve delici aletler ile bulaşma olabilir.
* HIV’li erkek ve kadının cinsel organlarındaki kanamaların veya adet kanının penise, vajinaya ve ağıza teması ile bulaşma olabilir.
* Damar içi uyuşturucu kullananların paylaştıkları iğne, enjektör ve uyuşturucu madde eritilen kaşıklar ile bulaşma olabilir.
* HIV’li organ, doku ve sperm nakli ile de bulaşma olasılığı vardır.
Anneden bebeğine bulaşır
Tüm bulaşmaların %3-5’i bu yolla olmaktadır. HIV, hasta veya taşıyıcı anneden bebeğine gebelik, doğum veya emzirme sırasında bulaşabilir. HIV pozitif kadının doğuracağı çocuğa HIV’ın geçme oranı %30 civarındadır. Gebe annenin tedavisi ile bu oran %7’ye düşmektedir. Sütle geçme oranı fazla olmamakla birlikte, HIV pozitif annelere emzirme önerilmez. Gebelik ve HIV ile ilgili bilgiler için AIDS Danışma Merkezine başvurunuz.
HIV’in Bulaşmadığı Durumlar Nelerdir?
* HIV günlük yaşamda, aynı odada bulunma, aynı okulda okuma, aynı havayı soluma ile bulaşmaz. HIV sağlam deriden geçmez.
* Tükürük, gözyaşı, ter, aksırık, öksürük, idrar, dışkı;
* El sıkışma, deriye dokunma, okşama, kucaklama, yanaktan ve elden öpme;
* Yiyecekler, içecekler, çatal, kaşık, bardak, tabak, telefon;
* Tuvelet, duş, musluk, yüzme havuzu, deniz, sauna, hamam;
* Sivrisinek ve diğer böceklerin sokması, kedi köpek ve diğer hayvanlarla yaşamak, HIV’in bulaşmasına neden olmaz.